Það var árið 1908 að ung stúlka, nýorðin 25 ára, sigldi með strandbátnum Hólum inn Seyðisfjörð. Hólar voru helsta samgöngutæki landsmanna á þessum árum og í skipið var stundum hlaðið með mörg hundruð farþega í einu. Sjóferðir gátu verið hættuspil. Þegar Hólar lentu einu sinni í brotsjó út af Fáskrúðsfirði lá við að fjölda farþega, sem tjaldað hafði verið yfir á þilfarinu vegna rúmleysis, skolaði í sjóinn. Í þetta sinn gekk þó allt vel.
Unga stúlkan var víðförul á þess tíma mælikvarða, þótt hvorki væri hún gömul né efnuð. Tólf ára gömul missti hún föður sinn. Móðir hennar stóð ein uppi með fimm börn, það yngsta eins árs. Fljótlega var ekkert annað að gera en að bregða búi. Börnin fylgdu flest móður sinni úr Lundareykjadalnum vestur á Barðaströnd þar sem elsti sonurinn var prestur. Um leið og þau höfðu aldur til fóru þau að vinna fyrir sér.
Stúlkan hét Steinunn Símonardóttir og var amma mín. Eftir fermingu réðst hún í vist á bæjum hér og þar um Vestfirði. Henni tókst að safna sér fyrir námi í Kvennaskólanum í Reykjavík og lauk þaðan prófi. Í Reykjavík var þá lítið um störf, en Austfirðir voru land tækifæranna.
Hún hafði ráðið sig til Gunnars á Hlíðarenda, ekki þess fornfræga, heldur veitningamanns og gistihússeiganda á Seyðisfirði. en sú vist varð ekki löng. Aðfaranótt 10. september haustið 1908 sofnaði allt heimilisfólk að venju á gistihúsinu, en menn sem voru á gangi úti í þorpinu sáu að eldur var kominn upp í húsinu. Þeir gátu vakið heimilisfólk sem allt slapp út, en amma og annað starfsfólk missti sínar litlu reytur.
Þegar Steinunn frétti að frú Björg Einarsdóttir, prestsfrú á Dvergasteini við Seyðisfjörð, vildi gjarnan fá stúlku til þess að hjálpa til við heimilisstörfin réði hún sig þangað, en hjónin áttu fjóra syni, þann yngsta á fimmta ári.
En þetta var ekki framtíðarstarf fyrir fullorðna konu. Árið 1910 réðst hún, allslaus, sem verslunarmær til Konráðs Hjálmarssonar á Norðfirði. Þar var fyrir ungur maður, Tómas Zoega. Þau giftu sig 17. janúar 1914. Þremur mánuðum seinna fæddist þeim dóttir, andvana.
Unga konan, rétt rúmlega þrítug, var lífsreynd og hafði lært að lífið er ekki alltaf dans á rósum. En þessi fátæku hjón spiluðu vel úr sínu, eignuðust síðar þrjú börn og af þeim er mikill ættbogi, um 150 afkomendur. Steinunn lifði góðu lífi í rúmlega 60 ár eftir að hún stóð yfir moldum síns fyrsta barns. Lífið heldur áfram og öll él birtir um síðir, jafnvel þau dimmustu.
Ég óska Seyðfirðingum æðruleysis í andstreymi og landsmönnum öllum gleðilegra jóla.
Birtist í Morgunblaðinu 23. desember 2020.
Heimasíða Benedikts Jóhannessonar 